To, co najważniejsze. Nasz subiektywny przegląd osiągnięć naukowych minionego roku
4 stycznia 2022, 17:45Nowy gatunek człowieka, polska mumia w ciąży, regeneracja (niemal) całego ciała czy pierwszy lot śmigłowcem na innej planecie to przykłady nielicznych fascynujących badań i osiągnięć naukowych, o których poinformowaliśmy w minionym roku. Oto nasz subiektywny wybór tego, co najbardziej interesujące i najważniejsze w nauce 2021. Dla zainteresowanych bardziej szczegółowym poznaniem tematu publikujemy odnośniki do naszych oryginalnych informacji.
Nasze wirusowe dziedzictwo
30 lipca 2010, 15:41Ludzki genom zawiera w sobie mnóstwo zapożyczeń, jakie nagromadziły się przez miliony lat ewolucji, w tym DNA pochodzące od retrowirusów. Ale nie tylko. Jak się okazuje, nosimy w sobie dziedzictwo tak zabójczych wirusów, jak niesławna Ebola.
Pięć epok ludzkiego mózgu. Uczeni zidentyfikowali cztery punkty zwrotne w naszym życiu
28 listopada 2025, 11:58Ludzki mózg przechodzi cztery poważne zmiany strukturalne, które wyznaczają pięć głównych epok jego życia, poinformowali naukowcy z University of Cambridge i University of Pittsburgh. Zmiany te służą różnym sposobom myślenia, dorastania, dojrzewania i ostatecznego schyłku. Badacze zauważyli je na obrazach z rezonansu magnetycznego z dyfuzją (DWI), wykonanych u 3802 osób w wieku od 0 do 90 lat.
Spaghetti western pomógł porównać ludzi z małpami
6 lutego 2012, 10:28Wcześniej zakładano, że mózgi ludzkie są po prostu większymi wersjami mózgów małpich i obszary homologiczne funkcjonalnie znajdują się w tych samych miejscach. Western z Clintem Eastwoodem pokazał naukowcom, że tak nie jest.
Sztuczna inteligencja zdaje test Turinga lepiej niż ludzie
21 maja 2026, 09:58W 1950 roku na łamach pisma Mind Alan Turing zaproponował prosty eksperyment myślowy – jeśli człowiek rozmawiający z maszyną nie potrafi odróżnić jej od drugiego człowieka, czy możemy stwierdzić, że zdolności maszyny dorównują zdolnościom umysłowym człowieka? Przez dekady test Turinga był bardziej filozoficzną prowokacją niż realnym wyzwaniem technicznym. Badania opublikowane właśnie na łamach PNAS pokazują, że to się zmieniło, i to w sposób, który powinien nas zastanowić
Nanowrażliwy ludzki palec
13 września 2013, 12:51Ludzki palec jest tak wrażliwy, że wykrywa nanometrowe wypukłości.
Igła plazmowa dla bojących się dentysty
3 lipca 2006, 17:01Wiele osób zrobi wszystko, żeby jak najdłużej unikać dentystycznego wiertła. Dla nich wynalezienie igły plazmowej będzie prawdziwym kamieniem milowym w rozwoju stomatologii. Zabiegi są bezbolesne, a sama igła chłodna w dotyku.
Usztywnić żołądek
4 marca 2008, 00:16Najlepszą metodą walki z chorobami jest usuwanie ich źródeł. Badania przeprowadzone przez doktora Briana Kinga z University College London pozwolą być może na proste pozbycie się jednej z przyczyn nadwagi. I nie chodzi wcale o niszczenie żywności, lecz dwa białka wpływające na powolne rozkurczanie mięśni żołądka. Rozpoznane przez naukowców proteiny noszą oznaczenia P2Y1 oraz P2Y11. Okazało się, że dzięki nim nasze żołądki mogą być bardziej elastyczne, aby pomieścić większy posiłek. Teoretycznie po zablokowaniu działania tych białek stracilibyśmy nie tylko możliwość, ale też chęć do objadania się.
Pigułka bez hormonów
10 grudnia 2008, 09:43Pigułka antykoncepcyjna bez grama hormonów to nie science fiction. Naukowcy już nad nią pracują. Będzie się ona opierać na białku kluczowym dla zapłodnienia, nie zaburzając przy tym pracy układu endokrynnego kobiety.
Nicień, człowiek czy komputer – sieć jest jedna
24 kwietnia 2010, 12:53Międzynarodowa ekipa naukowców porównała strukturę trzech typów sieci: układu scalonego, układu nerwowego nicienia i mózgu człowieka. Wszystkie wykazują te same podstawowe właściwości. Cios dla mitu o wyjątkowości człowieka?
